الشيخ الصدوق ( مترجم : كمره اى )
177
الخصال ( فارسى )
بدان از دوزخ بيم داده نشده باشد ؟ فرمود چنان نيست كه تو گمان بردى همانا مقصود اين است كه گناهى كند كه خدا بدان بيم از آتش دوزخ داده و از آن توبه ننمايد . 12 - معاصى كبيره هشت است . محمد بن مسلم گويد به امام ششم عرضكردم قربانت چرا در بارهء مخالفان خود معتقديم كه كافر و اهل دوزخند ولى در بارهء خودمان و هم مذهبان خود معتقد نيستيم كه در بهشتند . فرمود اين از ضعف ايمان شما است . اگر شما جماعت شيعه هيچ معصيت كبيره مرتكب نشويد بدانيد كه در بهشتيد ، گفتم قربانت معاصى كبيره كدامند ، فرمود اكبر كبائر شرك بخداست و عقوق پدر و مادر و بيابان گردى پس از هجرت به شهر مدينه و نسبت زنا بزن پارسا دادن و از جهاد گريختن و بناحق مال يتيم را خوردن و پس از دانستن حرمت ربا خوردن و مؤمن را كشتن ، گفتم زنا و دزدى چطور ؟ فرمود از اين قبيل نيستند . مصنف اين كتاب گويد اخبارى كه متعرض شمارهء كبائرند اگر چه بعضى آنها را پنج و بعضى هفت و بعضى هشت و بعضى بيشتر شمردهاند ولى در حقيقت با هم اختلافى ندارند زيرا پس از شرك به خدا هر گناهى نسبت بگناه كوچكتر از خود كبيره است و هر گناه كوچكى نسبت بكوچكتر كبيره است و هر گناه كبيرى نسبت بشرك صغيره است . شرح - در شمارهء گناهان كبيره از نظر اخبار و فتاوى اختلاف بسيارى است كه از پنج تا هفتاد شمرده شده است نظريه نسبى كه شيخ صدوق ( رضي الله عنه ) اختيار كرده و جمعى از بزرگان از او پيروى كردهاند يكى از راههاى رفع اختلاف اخبار است ولى از جهاتى مورد اشكال است . مقصود از اين نسبى بودن انكار گناه صغيره است يا انكار گناه كبيره يا هر دو و التزام بهر يك از اين سه وجه مورد اعتراض است زيرا تقسيم بصغيره و كبيره قابل انكار نيست . 2 - آنكه در اخبار و فقه براى گناه كبيره احكام و آثار مخصوصى ثابت شده مثل اينكه مجرد ارتكاب كبيره منافى عدالت است ولى در صغيره اصرار منافى عدالت است نه مجرد ارتكاب و چنان كه در قرآن ميفرمايد اگر از كبائر آنچه شما را از آن نهى كرديم اجتناب كنيد سيئات و گناهان ديگر شما را جبران ميكنيم و چنان كه در اين خبر ميفرمايد شيعه با اجتناب كبائر مستحق بهشت است به شرط توبه بهر حال گناه كبيره و صغيره داراى آثار و احكام جداگانه هستند و ترتيب و آثار و احكام هر يك محتاج بتشخيص موضوع است و نظريه نسبيه تشخيص موضوع نميدهد بلكه موضوع را مبهم و